Het knelpunt bepaalt het tempo

Neem een installatiebedrijf met acht monteurs. Er komen elke week ongeveer twaalf opdrachten binnen. Kantoor kan veertien offertes per week maken, de planner kan twintig klussen inplannen, de monteurs halen samen tien installaties en de oplevering kan er zestien aan.

Hoeveel opdrachten komen er per week af? Tien. Niet twaalf, niet veertien, niet twintig. De stap met de kleinste capaciteit is het knelpunt, en die bepaalt de doorvoer: het aantal dossiers dat per week klaar is. De andere stappen kunnen sneller, maar ze kunnen hun werk niet verder doorgeven dan het knelpunt toelaat.

Het verschil tussen wat binnenkomt en wat het knelpunt aankan, gaat op een stapel: de wachtrij vóór het knelpunt. Twaalf erin, tien eruit: elke week komen er twee opdrachten bij in de wachtrij. Na acht weken zijn dat er zestien. Klanten bellen, de planner schuift, en het voelt alsof iedereen het druk heeft. Dat klopt ook, maar het tempo wordt op één plek bepaald.

Schuif in de visual de capaciteit van de installatie omhoog. Bij twaalf groeit de stapel niet meer: er gaat evenveel uit als er binnenkomt. Meer dan twaalf per week kan er ook niet af, want meer komt er niet binnen. Groeit het aantal opdrachten, dan is bij veertien de offerte de volgende grens.

Een knelpunt verruimen hoeft niet altijd met meer mensen. Vaak zit er tijd in die niets met het vak te maken heeft:

• monteurs die zelf werkbonnen overtypen of materiaal ophalen
• een monteur die bij de klant voor de deur staat zonder het juiste materiaal
• een klus die stilligt omdat de vorige net uitliep

Elk uur dat het knelpunt stilstaat of ander werk doet, is een uur dat het hele bedrijf verliest. Een uur winst op een andere plek levert niets op.